Gemeente Arnhem beheert ruim 2.500 hectare natuurgebied in de bossen en parken. Dit bestaat uit jonge en oude bossen, uitgestrekte heidevelden, landbouwgronden met ruimte voor natuur, rijke uiterwaarden en polderparken.
Arnhem heeft veel parken. Denk aan oude parken Sonsbeek, Sacré Coeur en Moscowa, maar ook aan de jongere parken Presikhaaf en Immerloo. We gebruiken plannen zoals de Groenvisie Arnhem 2017-2035, de visies voor de parkgebieden, het bosbeheerplan en het Bomenplan 2020. Deze plannen helpen ons om de natuur in de stad duurzaam te beheren.
We beheren de natuur op een manier die past bij hoe de natuur zelf werkt. We stimuleren biodiversiteit en maken de natuur sterker tegen het veranderende klimaat. Daarbij letten we ook op het landschap en de cultuurgeschiedenis. In de parken is bovendien ruimte om te sporten, te spelen en elkaar te ontmoeten.
Natuurvolgend beheer
In Arnhem beheren we bossen en parken op een natuurlijke manier. Zo maken we een sterk en toekomstbestendig landschap voor planten, dieren en mensen.
We delen de gebieden slim in: sommige plekken zijn kwetsbaar en houden we graag rustig (en zijn niet of minder toegankelijk. En andere gebieden zijn juist geschikt voor recreatie. Zo blijft er balans.
Bij natuurvolgend beheer richten we ons op 3 pijlers:
- Water vasthouden waar het valt.
- Een levende, humusrijke bodem.
- Veel verschillende soorten planten en structuren.
Hierdoor is het leven in de bossen in parken heel verschillend en kan het beter tegen droogte, erosie en het veranderende klimaat. Ook helpt natuurvolgend beheer tegen minder kans op het ontstaan en verspreiden van bosbranden en stikstofdruk. En het helpt bij het herstel van de natuur.
Wat merkt u in de bossen en parken?
- We maaien niet onder bomen, zodat de wortels van de bomen beschermd zijn, het regenwater beter de bodem in kan zakken, er kruiden kunnen groeien en het bodemleven ruimte krijgt.
- We maaien alleen langs paden en speelplekken en in de recreatiegebieden. Zo krijgen kruiden, planten en insecten zoals vlinders, bijen en kevers meer ruimte.
- Bosranden maken we opener zodat er meer soorten planten kunnen groeien en er meer dieren kunnen leven.
- We planten en beschermen soorten die belangrijk zijn voor de natuur en we zaaien soorten opnieuw in die soms verdwenen zijn uit bepaalde gebieden.
- Routes voor recreatie en recreatiegebieden zijn duidelijk aangegeven en voor Arnhem Noord afgestemd met Routebureau Veluwe.
- Dood hout laten we staan of liggen voor dieren en een gezonde bodem.
- Op open plekken zaaien we kruidenrijke velden en naast landbouw doen we aan strokenteelt. Een deel hiervan is speciaal voor dieren.
- We leggen drempels en takkenrillen aan om regenwater in de bodem vast te houden.
Zo werken we aan gezonde bossen en parken waar natuur en mensen samen kunnen genieten.
Binnen de bosgebieden is een aantal bosreservaten aangewezen. We doen hier bijna niets aan bosbeheer, zodat de biodiversiteit in de bossen zich kan herstellen. Alleen invasieve exoten en exoten die zich invasief verspreiden met negatieve gevolgen voor de biodiversiteit, het bosklimaat en natuurbranden halen we weg. En we houden de paden veilig en toegankelijk. Ten noorden van de Schelmseweg zijn de bossen, heide en natuurgebieden onderdeel van Natura 2000-gebied Veluwe. Een groot deel is in eigendom van gemeente Arnhem. Natura 2000 gebieden zijn door de Rijksoverheid aangewezen beschermde leefgebieden van bedreigde soorten die we in stand moeten houden en herstellen voor het voortbestaan van de soorten in hun leefgebied. Het beheer van het boslandschap in deze gebieden is zo veel mogelijk gericht op verbetering van het leefgebied. Dat sluit aan op het natuurvolgend beheer. Naast Natura 2000 vallen er ook gebieden onder het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en in de Groene ontwikkelzone in Gelderland (GO). In deze gebieden werken we op Provinciaal niveau aan behoud en herstel van natuurwaarden in het leefgebied van beschermde inheemse diersoorten. Voorbeelden hiervan zijn Sonsbeek, Zypendaal, Gulden Bodem en Meinerswijk en Bakenhof. Door de groei van Arnhem neemt de behoefte aan recreatie toe. Daarom zorgen we voor een goede balans tussen natuur en bewegen in het hele Natura 2000 gebied. We delen de gebieden in (zoneren). Er zijn rustige plekken voor de natuur en andere plekken voor recreatie zoals wandelen, fietsen, paardrijden, sporten en spelen. Zo kunnen mensen veilig genieten zonder de natuur te verstoren. Voor veel activiteiten zijn er routes. Soms lopen deze routes parallel of naast elkaar op brede paden. Ook in recreatiegebieden ben je te gast in de natuur. Een overzicht van alle routes in Arnhem kunt u bekijken via Routebureau Veluwe. Zij houden de routes actueel. Sommige paden, zoals ruiterpaden, zijn nog niet aangepast. Nieuwe MTB-routes volgen zodra ze klaar zijn. Sommige keuzes maken we op basis van hoe mooi we iets vinden (esthetiek). Deze keuzes liggen vast in de gebiedsvisies. Ook werken we aan de cultuurhistorische herkenning van het landschap, dit kan zijn door: In Arnhem gebruiken we hout, gras, bladeren en ander organisch materiaal uit bossen en parken slim. Het gaat niet om het oogsten van hout, maar om hergebruik van wat er groeit. We gebruiken materialen bijvoorbeeld als: Het motto is: wat groeit in Arnhem, blijft in Arnhem. Tussen 2025 en 2030 werken we verder aan een systeem om dit nog beter en circulair te maken. Bosreservaten
Natura 2000-gebied GNN en GO
Recreatie in Natura 2000 gebied
Verbeteren van landschapsbeeld en cultuurhistorie
Duurzaam gebruik grondstoffen
De Boswachters van Arnhem
De inrichting, het beheer, gebruik en het dagelijkse onderhoud in de bossen en parken wordt gedaan door de beheerder en boswachters.
Boswachters van links naar rechts: Bart Castelein, Nina Kreisler, Maurits de Groot en Jan Floor. U kunt hen volgen op social media via Instagram: @BoswachterNina, @BoswachterMaurits en @BoswachterfaunaBart.